Blog
aktualnosci

Kluczowe zmiany: kogo obejmują nowe przepisy?

Autor:Bartłomiej ChoroszczyńskiBartłomiej Choroszczyński— Założyciel ENERP, Victron Software Integrator··
Kluczowe zmiany: kogo obejmują nowe przepisy?

Nowelizacja ustawy o OZE 2026 ułatwi przyłączanie mikroinstalacji z mocniejszym magazynem, doprecyzuje rozliczenia prosumentów i wprowadzi aukcje biometanu. Dla właścicieli instalacji fotowoltaicznych szczególnie istotne są zasada 2,2 oraz ograniczenie oddawania energii do sieci. Dla inwestorów w biogaz i biometan — nowe możliwości wsparcia.

Prezydent podpisał ustawę 15 października 2026 r., co potwierdziło Ministerstwo Klimatu i Środowiska. Ogłoszono ją następnego dnia jako Dz.U. 2026 poz. 1347. Zmiany wchodzą w życie etapami. Nowe zasady dotyczące magazynów będą stosowane od 1 grudnia 2026 r.

Stan informacji: 20 października 2026 r. Artykuł dotyczy ustawy z 4 września 2026 r., przygotowanej jako projekt UD332.

Panele fotowoltaiczne na konstrukcjach montażowych na dachu płaskim, obok kanałów wentylacyjnych
Instalacja fotowoltaiczna na dachu płaskim, obok kanałów wentylacyjnych.

Kluczowe zmiany: kogo obejmują nowe przepisy?

Ustawa o zmianie ustawy o odnawialnych źródłach energii oraz niektórych innych ustaw obejmuje kilka grup odbiorców:

  • Prosumenci: łatwiejszy dobór magazynu, nowe dane w zgłoszeniu oraz czytelniejsze rozliczenia.
  • Wytwórcy biometanu i biogazu: aukcje, zasady łączenia pomocy i gazociągi bezpośrednie.
  • Spółdzielnie energetyczne: usprawnienia wymiany danych i współpracy ze sprzedawcą.
  • Właściciele modernizowanych instalacji: korzystniejsze warunki wybranych systemów wsparcia.

Te istotne zmiany trzeba odróżnić od innych regulacji prawnych omawianych w branży OZE. Na rynku energii odnawialnej znaczenie mają także unijne wymagania dla budynków, terminy wydawania zezwoleń i reforma przyłączeń. Te regulacje mają odrębne podstawy. Wyjaśniamy je w dalszej części, ponieważ wpływają na przygotowanie nowych inwestycji.

Kiedy nowelizacja ustawy o OZE wejdzie w życie?

Główny termin to 1 grudnia 2026 r., ale część zmian ma odrębne daty. Przy planowaniu inwestycji lub zmianie sprzedawcy energii trzeba sprawdzić termin dotyczący konkretnego przepisu.

Zakres zmianyTerminCo to oznacza?
Zasada 2,2 dla magazynu i nowe dane w zgłoszeniu1 grudnia 2026 r.Nowe warunki niesumowania mocy mikroinstalacji i magazynu.
Informacje rozliczeniowe i nadpłata przy zmianie sprzedawcy17 stycznia 2027 r.Dla pierwszego udostępnienia danych w nowym zakresie przewidziano dodatkowy okres przejściowy.
Przepisy dotyczące aukcji biometanu17 lutego 2027 r.Stosowanie systemu zależy również od rozstrzygnięcia Komisji Europejskiej dotyczącego pomocy publicznej.
Zasadnicze przepisy o funkcjonowaniu gazociągów bezpośrednich dla biogazu i biometanu17 października 2027 r.Ta część regulacji ma dłuższy okres przygotowawczy.

To kalendarz najważniejszych zmian omawianych w artykule. Wybrane przepisy weszły w życie już 17 lub 19 października 2026 r. Pełny wykaz wyjątków zawiera art. 41 ustawy, a konkretne daty podaje urzędowa metryka ELI.

Magazyn energii a moc przyłączeniowa: co zmienia zasada 2,2?

Nowe przepisy zmieniają warunki niesumowania mocy mikroinstalacji i połączonego z nią magazynu w procedurze przyłączenia na zgłoszenie. Chodzi o art. 7 ust. 8d12 Prawa energetycznego, zmieniony przez art. 4 pkt 2 lit. e nowelizacji.

Od 1 grudnia 2026 r. trzeba spełnić jednocześnie dwa warunki:

  1. Moc zainstalowana magazynu energii nie może przekraczać 2,2-krotności mocy zainstalowanej elektrycznej mikroinstalacji.
  2. Łączna moc, którą mikroinstalacja z magazynem może wprowadzać do sieci, nie może przekraczać mocy zainstalowanej elektrycznej mikroinstalacji.

Oba warunki określa art. 4 pkt 2 lit. e nowelizacji. W dotychczasowej regulacji pierwszy próg odpowiadał relacji 1:1. Ograniczenie eksportu pozostaje. Zmiana może pozwolić na zastosowanie większej mocy magazynu bez zwiększania przydziału dla przyłącza wyłącznie z powodu jej doliczenia. Nadal obowiązują pozostałe warunki przyłączenia na zgłoszenie.

Przykład: mikroinstalacja 8 kW i mocniejszy magazyn

Dla mikroinstalacji 8 kW pierwszy próg wynosi:

8 kW × 2,2 = 17,6 kW.

Magazyn 12 kW mieści się w tym progu. Cały układ musi jednak spełnić również drugi warunek: maksymalny eksport do sieci nie może przekraczać 8 kW. Obliczenie pokazuje zasadę; możliwość przyłączenia konkretnego zestawu wymaga sprawdzenia jego parametrów.

Przy doborze trzeba sprawdzić parametry falownika, magazynu i sposób ograniczenia oddawania energii do sieci. Oparcie projektu na ograniczeniu programowym wymaga ustalenia, jak jego skuteczność będzie udokumentowana wobec operatora systemu dystrybucyjnego, czyli OSD.

Moc w kW i pojemność w kWh — dwie różne informacje

Współczynnik 2,2 dotyczy mocy, nie pojemności baterii. Moc określa tempo przekazywania energii. Pojemność mówi, ile energii można zgromadzić. Magazyn opisany jako 15 kWh może mieć inną moc ładowania i rozładowania niż drugi model o tej samej pojemności.

W przykładzie z mikroinstalacją 8 kW liczba 17,6 kW nie oznacza limitu 17,6 kWh. Nie jest też zalecaną wielkością magazynu. Pojemność dobiera się do nadwyżek produkcji, godzin zużycia i zapasu potrzebnego na zasilanie awaryjne. Większa bateria bez odpowiedniej ilości energii do jej ładowania może pozostać niewykorzystana.

Zgłoszenie magazynu energii do OSD: jakie formalności pozostają?

Nowelizacja rozszerza zakres zgłoszenia przyłączenia mikroinstalacji. Jeżeli wraz z nią przyłączany jest magazyn energii elektrycznej, zgłoszenie ma zawierać również jego moc zainstalowaną elektryczną. Ułatwienie w liczeniu mocy nie usuwa więc obowiązku przekazania danych urządzeń.

Nowe zasady obejmą także zgłoszenia złożone i nierozpatrzone przed 1 grudnia 2026 r. Operator systemu dystrybucyjnego wezwie wtedy wnioskodawcę do uzupełnienia informacji o mocy magazynu i wyznaczy termin. Wynika to z art. 31 nowelizacji.

Przy rozbudowie instalacji fotowoltaicznych o magazyn energii ustal z instalatorem i operatorem zakres aktualizacji dokumentacji. Warto przygotować karty urządzeń, schemat połączeń, parametry przyłącza i opis ograniczenia mocy oddawanej do sieci. Zgodność konkretnego układu należy ocenić przed zakupem.

Magazyny energii jako część instalacji OZE

Zmiana definicji instalacji odnawialnego źródła energii obejmuje połączone z zespołem urządzeń wytwórczych magazyny energii, w tym magazyny energii elektrycznej, ciepła i chłodu. Podstawą jest art. 1 pkt 1 lit. d nowelizacji oraz definicja magazynu energii w Prawie energetycznym.

Istotne jest połączenie magazynu z instalacją. Samodzielny akumulator nie staje się przez tę zmianę automatycznie instalacją OZE. Nowa definicja nie przesądza też o kwalifikowaniu urządzenia do konkretnej dotacji — warunki programu trzeba sprawdzić oddzielnie.

Autokonsumpcja i inteligentne zarządzanie energią

Instalacje fotowoltaiczne wytwarzają prąd w ciągu dnia, także wtedy, gdy dom zużywa go niewiele. Odpowiednio dobrany system magazynowania energii pozwala zachować część nadwyżki z południa i wykorzystać ją później. Dzięki temu może zwiększyć autokonsumpcję, czyli zużycie własnej produkcji na miejscu, oraz ograniczyć pobór z sieci. Nie zwiększa nasłonecznienia ani samej produkcji paneli; pomaga dopasować jej wykorzystanie do potrzeb budynku.

Systemy hybrydowe łączące fotowoltaikę, akumulator i sterowanie odbiornikami wymagają odpowiedniego doboru. Pompy ciepła, przygotowanie ciepłej wody czy ładowanie samochodu mogą zużywać nadwyżki bezpośrednio w godzinach pracy PV. Inteligentne sterowanie powinno uwzględniać komfort, taryfę i ograniczenia urządzeń. Sama zmiana prawa nie gwarantuje oszczędności ani zasilania awaryjnego.

Depozyt prosumencki i net-billing: co zmieni się w rozliczeniach?

Nowelizacja doprecyzowuje informacje udostępniane prosumentom przez sprzedawcę energii. W rozliczeniach net-billingu szczególne znaczenie mają zestawienia energii wprowadzonej i pobranej z sieci, jej wartości oraz wykorzystania depozytu prosumenckiego.

Nowy zakres informacji obejmuje między innymi:

  • miesięczne ilości energii pobranej i wprowadzonej do sieci po sumarycznym bilansowaniu;
  • wartość energii wprowadzonej do sieci, przedstawioną zgodnie ze stosowanym sposobem rozliczania;
  • kwotę rozliczonego depozytu na koniec każdego miesiąca okresu rozliczeniowego;
  • środki pozostałe z wcześniejszych okresów wraz z terminami ich odbioru.

Zmiana ma ułatwić sprawdzenie, jak wykorzystano środki za oddaną energię. Zakres określa art. 1 pkt 3 lit. a ustawy.

Przepisy wchodzą w życie 17 stycznia 2027 r., ale pierwsze udostępnienie danych w nowym zakresie ma dodatkowy termin. Zgodnie z art. 23 sprzedawca zrobi to od początku kolejnego okresu rozliczeniowego przypadającego po upływie trzech miesięcy od wejścia tego przepisu w życie. Dlatego moment pojawienia się nowych informacji zależy także od okresu rozliczeniowego danego prosumenta.

Zmiana sprzedawcy energii a zwrot depozytu prosumenckiego

Nowe przepisy regulują zwrot niewykorzystanych środków stanowiących ustawową nadpłatę przy zmianie sprzedawcy. Dotychczasowy sprzedawca ma dokonać zwrotu najpóźniej do końca miesiąca następującego po miesiącu zmiany.

Zwrot podlega ustawowym limitom i nie oznacza wypłaty całego salda depozytu. Nowy art. 4 ust. 13b odsyła w tej kwestii do art. 4 ust. 11 i 11a ustawy o OZE. Przy porównywaniu ofert sprzedawców warto zatem sprawdzić zarówno saldo, jak i kwotę nadpłaty podlegającą zwrotowi. Podstawę zawiera art. 1 pkt 3 lit. b nowelizacji.

Biometan i biogaz: aukcje oraz gazociągi bezpośrednie

Duża część nowelizacji dotyczy wytwórców gazów odnawialnych. Ustawa wprowadza aukcje biometanu prowadzone przez Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki. Rozszerza możliwości wsparcia, w tym dla większych instalacji, powyżej 1 MW przeliczeniowej mocy elektrycznej, wskazywanych w komunikatach o ustawie.

W samych przepisach aukcje podzielono na koszyki dla instalacji poniżej 2 MW oraz co najmniej 2 MW przeliczeniowej mocy elektrycznej. To prawny sposób porównywania instalacji produkujących paliwo gazowe. Zasady udziału i podział aukcji opisują nowe art. 83t i 83u.

Możliwe będzie łączenie wsparcia operacyjnego z inwestycyjnym, z uwzględnieniem zasad pomocy publicznej. Otrzymana pomoc inwestycyjna pomniejsza cenę stanowiącą podstawę wsparcia operacyjnego. Mechanizm omawia opinia Biura Legislacyjnego Senatu.

Przepisy aukcyjne wchodzą w życie 17 lutego 2027 r., jednak art. 39 uzależnia ich stosowanie od odpowiedniego rozstrzygnięcia Komisji Europejskiej dotyczącego pomocy publicznej. Ta data nie jest zapowiedzią pierwszej aukcji.

Ustawa porządkuje też funkcjonowanie gazociągów bezpośrednich służących do dostarczania biogazu, biogazu rolniczego i biometanu. Zasadnicza część tych regulacji zacznie obowiązywać 17 października 2027 r.

Spółdzielnie energetyczne i pozostałe systemy wsparcia

Zmiany dla spółdzielni energetycznych obejmują między innymi dostęp do danych pomiarowych i współpracę ze sprzedawcami energii. Mają pomóc organizować wspólne wytwarzanie i rozliczanie energii. Dla wskazanych w ustawie przepisów dotyczących spółdzielni na obszarach miejskich pozostaje warunek rozstrzygnięcia Komisji Europejskiej w sprawie pomocy publicznej — opisany w art. 39 pkt 2.

Wśród zmian systemów wsparcia znajdują się również:

  • obniżenie z 85% do 65% progu realizacji zobowiązania aukcyjnego w określonym zakresie dotyczącym instalacji wykorzystujących biomasę, biogaz lub biogaz rolniczy;
  • podwyższenie ceny zakupu w kontynuacyjnym wsparciu operacyjnym z art. 70j z 90% do 100% referencyjnej ceny operacyjnej;
  • złagodzenie wybranych wymagań dotyczących modernizacji instalacji OZE.

Kierunek tych zmian opisano w dokumentacji projektu UD332, a przyjęte regulacje zawiera art. 1 nowelizacji. Wskaźnik 100% dotyczy konkretnego systemu wsparcia. Nie jest nową stawką odkupu prądu od wszystkich właścicieli domowej fotowoltaiki.

Mój Prąd 6.0 i cel 200 tysięcy magazynów: co mówią dane?

Rozwój domowych magazynów w ostatnich latach wspierały dotacje. Według podsumowania NFOŚiGW z 20 stycznia 2026 r. budżet programu Mój Prąd 6.0 wyniósł 1,85 mld zł. W ramach programu złożono ponad 124 tys. wniosków, w tym 76 tys. dotyczących magazynów energii. To liczby wniosków, a nie potwierdzenie ukończenia wszystkich instalacji. Nabór zakończył się 12 września 2025 r.

Odrębnym założeniem jest rządowy cel 200 tys. przydomowych magazynów do końca 2027 r. Zwiększenie ich liczby ma wspierać wykorzystanie lokalnej produkcji. Nie jest to wynik już osiągnięty ani zobowiązanie przypisane wyłącznie do szóstej edycji programu. Nowelizacja ustawy o odnawialnych źródłach energii nie zastępuje regulaminu dotacji.

RED III i projekt UC118: uproszczenie procedur oraz cele OZE

UD332 i UC118 to różne przedsięwzięcia legislacyjne. Projekt ustawy UC118 opisany w wykazie prac Rady Ministrów dotyczy m.in. wdrażania RED III. Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2023/2413 obejmuje szerszy rozwój źródeł odnawialnych, uproszczenie procedur i zwiększenie ich wykorzystania w poszczególnych sektorach. Opis projektu nie jest podstawą do traktowania wszystkich zapowiedzianych rozwiązań jako obowiązujących przepisów UD332.

Dwa lata i trzy miesiące: czego dotyczą te terminy?

W RED III, w zmienianych art. 16b–16d dyrektywy 2018/2001, przewidziano zróżnicowane terminy procedur:

  • Co do zasady do dwóch lat na procedurę wydawania zezwoleń dla nowych instalacji poza obszarami przyspieszonego rozwoju OZE; przewidziano wyjątki i możliwość wydłużenia. Energetyka wiatrowa na morzu ma odrębny termin trzech lat.
  • Do trzech miesięcy na zezwolenie na przyłączenie po rozbudowie zwiększającej zdolność wytwórczą najwyżej o 15%, z wyjątkami dotyczącymi bezpieczeństwa lub technicznej niezgodności.
  • Do trzech miesięcy na procedurę dotyczącą urządzeń słonecznych i magazynów w tej samej lokalizacji, na sztucznych konstrukcjach, których głównym przeznaczeniem nie jest produkcja ani magazynowanie energii — także z wyjątkami.

To terminy odpowiednich procedur, nie gwarancja ukończenia budowy. Dla inwestorów planujących farmę fotowoltaiczną kluczowe jest ustalenie rodzaju obiektu, lokalizacji i wymaganych decyzji. Nie można też przyjąć, że każda modernizacja musi zostać w całości zatwierdzona w trzy miesiące.

Art. 15e pozwala państwom wyznaczać specjalne obszary infrastruktury sieciowej i magazynowej, przy spełnieniu warunków środowiskowych. Nie oznacza to automatycznego utworzenia takich obszarów w Polsce przez podpisanie UD332.

Osobną zmianą jest dostęp do danych. Dodany art. 20a przewiduje udostępnianie przez operatora systemu przesyłowego, a przez dystrybucyjnego w zakresie dostępnych mu danych, informacji o udziale odnawialnej energii elektrycznej i emisjach związanych z energią dostarczaną w danym obszarze rynkowym. Nie oznacza to publicznego ujawniania produkcji każdego prosumenta.

Zwiększenie udziału OZE: ciepłownictwo i przemysł

RED III przewiduje zwiększenie udziału OZE w ogrzewaniu i chłodzeniu o co najmniej 1,1 punktu procentowego rocznie, średnio w latach 2026–2030 — to podstawowy wymóg sektorowy z art. 23. W przemyśle art. 22a określa orientacyjny wzrost o co najmniej 1,6 punktu procentowego rocznie, jako średnią dla okresów 2021–2025 i 2026–2030. Nie jest to jednakowy nakaz dla każdej firmy. Znaczenie mają też zasady uwzględniania ciepła odpadowego oraz zmian w systemach ciepłowniczych.

Dla firm działających w tych sektorach ważne są krajowe środki wdrożenia. Sam wzrost celu nie dowodzi, że udział OZE w polskim miksie zwiększy się o określoną wartość już w 2026 r.

Fotowoltaika i efektywność energetyczna budynków: co wynika z EPBD?

Efektywność energetyczna oznacza oszczędne wykorzystanie energii przy zachowaniu potrzebnego komfortu i funkcji budynku. Dlatego przy planowaniu OZE warto ocenić także izolację, sprawność ogrzewania i sterowanie odbiornikami.

Harmonogram wykorzystania energii słonecznej w budynkach określa przede wszystkim dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2024/1275, czyli EPBD. Jej art. 10 przewiduje wyposażanie:

  • do 31 grudnia 2026 r. — nowych budynków publicznych i niemieszkalnych o powierzchni użytkowej ponad 250 m²;
  • do 31 grudnia 2029 r. — wszystkich nowych budynków mieszkalnych.

Chodzi o odpowiednie instalacje wykorzystujące energię słoneczną, jeżeli są technicznie odpowiednie oraz ekonomicznie i funkcjonalnie wykonalne. Państwa określają kryteria i wyjątki. Komisja Europejska wyjaśnia ten harmonogram jako wymagania dyrektywy do wdrożenia krajowego. Nie należy przedstawiać go jako automatycznego obowiązku wynikającego z październikowej ustawy o OZE.

Falownik Fronius Symo oraz urządzenia Victron Energy zamontowane na ścianie pomieszczenia technicznego
Falownik Fronius Symo i urządzenia Victron Energy w pomieszczeniu technicznym.

Czy każdy nowy budynek musi mieć magazyn?

Omawiane przepisy nie wprowadzają powszechnego obowiązku montażu baterii w każdym budynku. EPBD wymaga projektowania nowych budynków z uwzględnieniem potencjału słonecznego, ograniczania zapotrzebowania na energię pierwotną i rozwoju sterowania instalacjami. Konkretne nowe obowiązki zależą od rodzaju budynku i przepisów krajowych. Możliwość magazynowania oraz inteligentnego zarządzania nie jest równoznaczna z nakazem instalowania akumulatora wszędzie. Podstawę stanowią art. 9–13 EPBD.

Skrócenie ważności warunków przyłączenia: osobna reforma Prawa energetycznego

Zmiany dotyczące przyłączania większych przedsięwzięć wynikają również z ustawy z 13 marca 2026 r. o zmianie ustawy Prawo energetyczne oraz niektórych innych ustaw, której zasadnicza część weszła w życie 30 kwietnia 2026 r. Nie należy przypisywać ich październikowej nowelizacji.

Warunki przyłączenia do sieci elektroenergetycznej są co do zasady ważne przez rok od doręczenia, ale ustawa przewiduje wyjątki oraz przepisy przejściowe. W praktyce oznacza to, że inwestor powinien sprawdzić termin ważności warunków przed zawarciem umowy przyłączeniowej i uwzględnić go w harmonogramie realizacji inwestycji. Dla inwestorów istotne są też elastyczne i konfigurowalne umowy przyłączeniowe, które mogą przewidywać ograniczenia poboru lub wprowadzania prądu. Zakres określają art. 7 ust. 8i oraz dodane art. 7¹ i 7² Prawa energetycznego.

Planując projekty hybrydowe lub wykorzystanie jednego przyłącza przez kilka urządzeń, trzeba sprawdzić dopuszczalne parametry, ograniczenia pracy oraz wymagane dokumenty. Dla inwestorów oznacza to konieczność oceny całej konfiguracji, a nie samej sumy parametrów katalogowych. Nowe regulacje nie usuwają ograniczeń technicznych sieci elektroenergetycznej.

Jak przygotować instalacje fotowoltaiczne z magazynem energii do nowych zasad?

Głównym celem przygotowania projektu magazynowania energii powinno być dopasowanie całego układu do potrzeb budynku i warunków sieci. Sama nazwa magazynu i pojemność baterii nie wystarczą do takiej oceny.

  1. Sprawdź moc mikroinstalacji i warunki przyłączenia. Przygotuj dokumentację istniejących instalacji fotowoltaicznych.
  2. Porównaj moc magazynu z jego pojemnością. Zapisz osobno kW i kWh oraz parametry falownika.
  3. Ustal maksymalną moc oddawaną do sieci. Uwzględnij współpracę wszystkich źródeł i sposób udokumentowania ograniczenia.
  4. Przeanalizuj profil zużycia. Sprawdź, kiedy powstają nadwyżki i kiedy dom potrzebuje zgromadzonej energii.
  5. Dopasuj dokumenty i termin zgłoszenia. Zweryfikuj wymagania właściwego OSD dla planowanego zakresu prac.

Te dane stanowią dobry punkt wyjścia do rozmowy o doborze i integracji magazynu energii w ENERP. Pozwalają ocenić, czy zmiana ułatwia realizację konkretnego projektu i jaka konfiguracja odpowiada potrzebom domu.

Najczęstsze pytania o nowelizację OZE 2026

Czy magazyn może mieć moc większą niż 2,2-krotność mocy fotowoltaiki?

Przekroczenie tego progu oznacza, że nie jest spełniony pierwszy warunek niesumowania mocy z omawianego przepisu. Nie jest to samo w sobie ogólny zakaz instalacji większego magazynu. Trzeba ocenić właściwą procedurę i warunki przyłączenia dla danego układu.

Czy większa pojemność magazynu automatycznie zwiększa oszczędności?

Nie. Wynik zależy od ilości i godzin dostępnych nadwyżek, zużycia, cen energii, strat oraz kosztu urządzeń. Nowelizacja ułatwia określone konfiguracje, ale nie zastępuje analizy pracy instalacji.

Czy wszystkie zmiany obowiązują od dnia podpisu Prezydenta?

Nie. Zasada 2,2 zacznie obowiązywać 1 grudnia 2026 r., a przepisy o rozliczeniach prosumentów mają późniejszy termin. Daty należy odnosić do konkretnych zmian, zgodnie z art. 41 ustawy i przepisami przejściowymi.

Gotowy na niezależność energetyczną?

Skontaktuj się z nami i otrzymaj bezpłatną wycenę dopasowaną do Twoich potrzeb.

Bezpłatna wycena